Κυριακή 8 Νοεμβρίου 2026

Η δύναμη του τίτλου μόνο - Μικρό προσωπικό σχόλιο για το βιβλίο του Κωνσταντίνου Ι. Αρώνη "Επάγγελμα Ψυγίατρος"

           

Τα δάχτυλα που χειρίζονται το πληκτρολόγιο του υπολογιστή βρίσκονται σε εγρήγορση - σημείο αλάνθαστο ο ήχος των πλήκτρων που έρχεται ολημερίς από το διπλανό δωμάτιο, ήχος χαρακτηριστικός και συνεχής, που διακόπτεται μερικές φορές από το πηγαίο γέλιο του συγγραφέα. 

"Τι γράφεις με τόσο οίστρο, Κώστα;"¨

"Το καινούριο μου μυθιστόρημα". 

"Και το θέμα του;"

 "Προτιμώ, για αρχή, να σου πω τον τίτλο: ΕΠΑΓΓΕΛΜΑ ΨΥΓΙΑΤΡΟΣ!" 

    Παράξενος, στ' αλήθεια, αυτός ο τίτλος και όταν λέγεται και όταν διαβάζεται. Στο εξώφυλλο του βιβλίου, που εκδόθηκε από τις εκδόσεις ΙΑΝΟΣ πριν δυο μήνες, η επιλεγμένη γραμματοσειρά και η κεφαλαιογράμματη γραφή  επιτρέπει στα τρία γάμμα που εμπεριέχει να προβάλουν ακόμα περισσότερο γωνιώδη, υπενθυμίζοντας υπόρρητα την αρχιτεκτονική παιδεία του συγγραφέα, του Κωνσταντίνου Ι. Αρώνη  – λαμβάνω, φυσικά, υπόψη πως το γάμμα είναι και σύμβολο μαθηματικών εξισώσεων και άλλων επιστημονικών όρων.

    Νοηματικά, νομίζω πως, προβάλλουν και αγωνιώδη, ιδίως το τρίτο κατά σειρά γάμμα, καθώς  η πρόδηλη τόλμη και το χιούμορ του συγγραφέα ζητούν ευθύς εξαρχής την αποκωδικοποίηση του αναγνώστη αλλά καθρεφτίζουν και το ξαφνιασμένο βλέμμα του, όταν αυτός, ανυποψίαστος ακόμα, πέφτει πάνω στον ευφυή νεολογισμό: "ΨΥΓΙΑΤΡΟΣ". Καθρεφτίζεται, ενδεχομένως, και το χαμόγελο που ακολουθεί με τους συνειρμούς που ο τίτλος τού δημιουργεί. Ο φίλος Γρηγόρης που είναι λογιστής, για παράδειγμα, προτείνει για τον Νίκο, τον ήρωα του βιβλίου, να οριστεί νέα επαγγελματική ειδικότητα στην εφορία. Όμως ο Νίκος δεν εργάζεται παρά μόνο για την ευφορία σώματος και  ψυχής!

    Στο τίτλο, τέλος, βλέπω συμμετρία λόγω των εννιά γραμμάτων και στις δύο λέξεις από τις οποίες αποτελείται, αλλά και ασυμμετρία λόγω των τριών γάμμα – τριών, όχι τεσσάρων που ανασύρουν άλλες μνήμες, ενίοτε φρικώδεις.  Έχει δύναμη λόγω της χρωματικής επιλογής του μαύρου για την πρώτη λέξη, που είναι οπτικά ελαφρώς μικρότερη, και γήινη θαλπωρή λόγω του καφέ για τη δεύτερη λέξη που λόγω μεγέθους κυριαρχεί. Έχει ερμητικότητα, ως οφείλει ένας τίτλος σύγχρονου λογοτεχνικού βιβλίου, δίνει όμως και ένα κλειδί στον αποδέκτη, για να εισχωρήσει στον κόσμο τού βιβλίου. Δίνει στο χέρι αυτό το δύσκολο για τους παίκτες του Scrabble, γράμμα, το "Γ"!

(Δεν θα σχολιάσω την ευθυτενή μοναξιά του "Ι" που ακολουθεί...)

Καλοτάξιδο να είναι, Κώστα, το βιβλίο σου! 

Φωτογραφίες από την παρουσίαση του βιβλίου το Σάββατο 7 Νοεμβρίου στο πατάρι του Ιανού. Στο πάνελ ο Ομότιμος Καθηγητής ΑΠΘ και συγγραφέας Πέτρος Μαρτινίδης, ο δημοσιογραφος Τάσος Ρέτζιος και ο Κωνσταντίνος Ι. Αρώνης. 

  


 
     
 
  


Δευτέρα 20 Ιουλίου 2026

Συθέμελα - Μικρό προσωπικό σχόλιο για την ποιητική συλλογή της Ε. Θάνογλου "Η ράμπα"

 

Έχει θυμό η Ελευθερία. Γιατί βλέπει καθαρά τη φρίκη της σύγχρονης κοινωνικής  πραγματικότητας. Αυτή καταγγέλλει. Αυτή ειρωνεύεται. Αυτή πολεμά με λύσσα στην αιχμηρή, συθέμελα πολιτική ποίησή της.

    Στην πρόσφατη συλλογή της Ελευθερίας Θάνογλου Η ράμπα (Θράκα 2025) η γλώσσα ξεδιπλώνει με τόλμη τις δυνατότητές της με «μπερδέματα φωνηέντων» και συμφώνων, παρηχήσεις, αλλαγές πτώσεων, παραφράσεις,  λεκτικές και νοηματικές ανατροπές για να αποκαλύψει τη δυστοπία της κοινωνίας με τους ταξικούς διαχωρισμούς, τα παιχνίδια της εξουσίας, την ανοχή και συνενοχή όλων μας και, εντέλει, την εξουδετέρωση του ανθρώπου με τον εγκλωβισμό του στην κοιλιά ενός κροκόδειλου!

    Έχει θυμό η Ελευθερία. Γιατί κατανοεί πως η ανάπηρη ζωή που ζούμε –χωρίς ράμπα– δεν μπορεί ν’ αλλάξει. Ή μήπως όχι; Ή μήπως σπάζοντας τη σιωπή, μπορεί να σπάσει και τ’ απόστημα;

(Η αλήθεια είναι πως το εφιαλτικό τραγουδάκι του τέλους δεν αφήνει χώρο στην ελπίδα – ταρατατζούμ! Όμως η Ποίηση με την οργή της οργώνει πάντα έναν δρόμο…)

 

                       Ο ΑΓΑΛΜΑΤΟΠΟΙΟΣ 

 

Κάποτε  το   Δημοτικό  Συμβούλιο αποφάσισε  να  φτιάξει

ένα μνημείο, άξιο της θυσίας των νεαρών στρατιωτών που

πέσανε μαχόμενοι.  Το έργο ανατέθηκε  σ’  έναν υπέργηρο

αγαλματοποιό  —  λόγω και   της δικής του  τότε συμβολής

στην ηρωική εκείνη μάχη.  Ο αγαλματοποιός έστυβε καιρό

τη  σταφιδιασμένη κούτρα του  να  κατεβάσει  κάτι άξιο  σ’

αυτό που ανάξιοι του είχαν αναθέσει.

       Στα αποκαλυπτήρια μήνες πολλούς  αργότερα και  υπό

τους ήχους φάλτσας μπάντας, έκπληκτο  το πλήθος θ’ αντί-

κριζε όγκο  τεράστιο,  μαρμάρινο κι  ακατέργαστο·  δυο χέ-

ρια υπέργηρα εξείχαν από μέσα του σε αποσύνθεση ήδη.

 

Η ΤΕΡΜΑΤΟΦΥΛΑΚΑΣ

 

Άραγε τι προσδοκώ

από τη μνήμη ενός πέναλτι στο τέρμα

μιας αλάνας ανάμεσα σε δύο πεύκα γέρικα;

Τι περιμένω ακόμη

από τη μνήμη ενός πόνου όταν η μπάλα με δύναμη

στον λάρυγγα με βρήκε;

 

Του χτυπήματος το πρόσκαιρο εκείνο μούδιασμα

δεν μπόρεσε ως τα σήμερα

την κραυγή μου να σωπάσει καθώς, αλήθεια, 

αν κι από περηφάνια άηχη κραυγή

ως άλλη σπονδή αναίμακτη μες’ απ’ τις πευκοβελόνες

κατάφερε ν’ ανέβει. 

Ο έφηβος ποδοσφαιριστής που εκτέλεσε

το πέναλτι το γκολ επιζητούσε

— ή μήπως κι έναν γέλωτα στο φύλο μου; 

 

Μα να, ως τα σήμερα, η μνήμη τούτη

σαν παραδουλεύτρα κάθισε πάνω στους νευρώνες

διεκδικώντας μιαν υπενθύμιση που όλο μού διαφεύγει·

πως δηλαδή κοριτσάκι άγουρο ντυμένο παντελόνια

στήθηκα δυο μέτρα απέναντι σ’ αρσενικούς

που κοίταζαν ενός τέρματος τη δόξα ν’ αποκτήσουν. 

Επίδοξοι, ματαιόδοξοι, νικητές πριν απ’ το παιχνίδι

μιας κι ο αγώνας γνώριζα πως ήτανε στημένος

καθώς στημένη και εγώ ανάμεσα  σε δύο πεύκα γέρικα

με άκρα απλωμένα που δεν αγγίζανε κορμό μήτε κλαδί

     από πάνω.

 

(Ελευθερία μου, αντεύχομαι «Καλούς αγώνες!»)